Enerji İletim Hatları
Enerji iletim hatları üretim merkezlerinden (hidroelektrik, termik, rüzgâr, güneş, nükleer vb.) alınan elektrik enerjisinin talep merkezlerine yüksek gerilim seviyelerinde düşük kayıpla, güvenli ve kesintisiz aktarılması için tasarlanan altyapılardır.
Temel Kavramlar ve Yüksek Gerilim (YG)
İletim – Dağıtım Ayrımı
İletim, enerjiyi yüksek gerilim seviyelerinde (genellikle ≥ 35 kV) uzun mesafelere taşır; dağıtım ise daha düşük gerilimlerde son tüketiciye ulaştırır.
Gerilim Sınıfları (genel çerçeve):
- HV (High Voltage): ~35–220 kV aralığı
- EHV (Extra High Voltage): ~220–800 kV
- UHV (Ultra High Voltage): ≳ 800 kV
Not: Aralıklar ülke ve standarda göre farklılık gösterebilir.
HVAC vs HVDC
HVAC (Alternatif akım) Mevcut şebekeye entegrasyonu kolay, transformatörlerle seviye değişimi pratik. HVDC (Doğru akım): Uzun mesafede ve denizaltı kablolarda daha düşük kayıp, güç akışının yön ve büyüklüğünün hassas kontrolü, enterkonneksiyonlarda kararlılık avantajı.
İletim Sisteminin Ana Bileşenleri
- Havai Hatlar (OHTL): Çelik kafes/boru direkler, iletken demetleri, izolatör kordonları, toprak teli (çoğu zaman OPGW—fiber optik entegre).
- Yeraltı/Denizaltı Kabloları: XLPE veya yağlı kâğıt yalıtımlı kablolar; tünel/kanal uygulamaları; ek ve başlık sistemleri.
- Trafo Merkezleri: Gerilim dönüşümü, kesiciler, ayırıcılar, ölçü trafoları, reaktör/kondansatör bankları, koruma ve kontrol (SCADA/EMS).
- Telekom & Senkronizasyon: OPGW, mikrodalga/radio link; PMU (synchrophasor) ölçümleri.
İletim Hatları Elemanları
Direk, izolatör ve iletken seçimi ile montaj detayları; güvenli, verimli enerji iletimini standartlara uygun ve güvenli kılar.
Tip Test Sertifikasyonu
Tip test sertifikasyonu, ürünün elektriksel ve mekanik performansını geçerli standartlar kapsamında bağımsız biçimde doğrular.